Je trekt je favoriete trainingsshirt aan, ruikt er even aan en denkt: dit kan nog wel een keer. Twee uur later hang je in de sportschool naast iemand en weet je dat het toch geen goed idee was. Of het omgekeerde: je wast alles keurig, maar na een paar maanden heeft je compressiebroek nergens meer grip en ziet je hardloopshort eruit alsof het een marktkoopje is geweest. Het probleem zit zelden in het sporten zelf. Wij van Jongeman.nl zien het keer op keer terugkomen: sportkleding wordt vaker gesloopt door de wasmachine dan door welke training dan ook.
Symptomen die je waarschijnlijk al ziet
Kijk eens goed naar je trainingskleding. Zit er pilling op je compressieshirt, die kleine pluisballetjes die kleding er gelijk goedkoop uit laten zien? Hebben je shorts hun vorm verloren terwijl ze nog maar een halfjaar oud zijn? Of erger: ruikt je shirt na het wassen nog steeds naar zweet, zelfs als je het netjes hebt gevouwen en opgeborgen?
Dit zijn geen tekenen van slechte kwaliteit. Dit zijn wasschade-symptomen. En als je weet waardoor ze ontstaan, kun je ze makkelijk voorkomen.
Waarom technische stoffen anders zijn dan je gewone was
De meeste sportkleding bestaat uit polyester, elastaan of een combinatie van beide. Die materialen zijn om goede redenen gekozen: ze zijn licht, stretchy en voeren vocht af. Maar diezelfde eigenschappen maken ze kwetsbaar.
Polyester-vezels absorberen geen water zoals katoen dat doet, maar ze absorberen wel geur en vet. Bacteriën nestelen zich in de vezelstructuur zelf, niet op het oppervlak. Standaard wasprogramma’s komen daar simpelweg niet bij. Elastaan is bovendien extreem gevoelig voor hitte: boven de 40 graden beginnen de elastische vezels langzaam kapot te gaan. Je merkt dat pas weken later, als de broek ineens doorheen je knieën zakt tijdens een squat. Wrijving met zware katoen of ritsen maakt het plaatje compleet: dat is de directe oorzaak van pilling.
De wasfouten die de meeste schade aanrichten
Hier zijn ze, gerangschikt op hoe veel schade ze veroorzaken:
- Te hoge temperatuur. Dit is de grootste killer van sportkleding. Was je trainingskleding nooit boven de 30 graden. Ook niet als het echt stinkt. Hogere temperaturen lossen het geprobleem niet op en ruineren je elastaan.
- Verkeerde centrifugeerstand. Een hoge centrifuge (boven de 800 toeren) trekt de vezels uit model. Houd het op maximaal 600 toeren voor compression-materialen en sportshirts.
- Te veel of verkeerd wasmiddel. Meer wasmiddel is niet beter. Residuwasmiddel hoopt zich op in de vezels, trekt geuren vast en vermindert de vochtafvoerende werking van de stof. Gebruik minder dan de aanbevolen dosering, of liever een specifiek sportwasmiddel.
- Samen wassen met katoenen kleding. Katoenen handdoeken en shirts produceren veel wrijving en pluisjes. Die hechten zich aan je sportkleding en veroorzaken pilling.
- Ritsen openlaten. Een open rits van een jasje of trainingsbroek werkt als schuurpapier in de trommel. Altijd dichtritsen voor je iets in de machine gooit.
Geurtjes echt aanpakken
Dit is waar veel mannen het opgeven: het shirt lijkt schoon maar ruikt nog steeds. Dat komt omdat gewone wasmiddelen en warme programma’s de bacteriekolonies in polyester niet bereiken. Wij van Jongeman.nl hebben dit zelf getest en de combinatie die echt werkt is simpeler dan je denkt.
Ten eerste: laat je sportkleding na de training nooit in een dichte sporttas liggen. Gooi het direct op de grond naast de was of hang het over een stoel. Vochtig en warm in een afgesloten tas is het perfecte kweekmilieu voor bacteriën.
Ten tweede: voor hardnekkige geuren helpt een voorspoeling met verdund azijnwater. Maak een mix van één deel azijn op drie delen koud water, laat de kleding daar tien tot vijftien minuten in weken en gooi het daarna gewoon in de machine op een koud programma met sportwasmiddel. Azijn breekt de eiwitstructuren van zweet af waar normaal wasmiddel overheen glijdt.
Ten derde: gebruik een specifiek sportwasmiddel, zoals Nikwax Tech Wash of een vergelijkbaar product. Die zijn ontwikkeld voor synthetische vezels en laten geen residu achter.
Stap-voor-stap wasroutine voor trainingskleding
Stap 1: Ritsen dichtritsen en de kleding binnenstebuiten keren. Zo was je de binnenkant (waar het zweet zit) het meest effectief en bescherm je de buitenkant tegen wrijving.
Stap 2: Stop de sportkleding in een waszak. Dat is een nettas die je voor een paar euro koopt en die de kleding beschermt tegen wrijving met de trommel en andere items.
Stap 3: Kies een programma van maximaal 30 graden en stel de centrifuge in op maximaal 600 toeren.
Stap 4: Gebruik een halve dosering sportwasmiddel, of de minimale dosering van normaal vloeibaar wasmiddel zonder verzachter. Wasverzachter legt een laagje op de vezels dat de vochtafvoer blokkeert.
Stap 5: Direct na de was uit de machine halen en ophangen om te drogen.
Drogen zonder schade
In augustus met dit zomerweer is de verleiding groot om sportkleding buiten in de volle zon te hangen. Toch is dat geen goed idee voor elastaan en compression-materialen. Directe UV-straling tast de elastische vezels aan, vergelijkbaar met wat hitte in de droger doet. Hang je sportkleding liever op een plek met schaduw en een beetje wind.
De droger is sowieso af. Warmte en de tumbelbeweging zijn een combinatie die compression-shorts in no time vervormt. Hang trainingsshirts op een kledinghanger zodat ze in model drogen. Compressiebroeken leg je plat neer op een droogrek, zodat de stof niet uitrekt door zijn eigen gewicht.
Opslaan en bewaren
Volledig droge sportkleding kun je prima vouwen en opbergen in een la. Maar zorg voor ventilatie: een overstopte, dichte la waar kleding wekenlang ingezit trekt toch weer bacteriegroei aan, ook als alles schoon is. Laat er wat lucht bij.
Compression-shirts kun je het best opvouwen en plat opslaan, niet ophangen. Langdurig ophangen op een kledinghanger kan de schouders van een strak compression-shirt langzaam uitrekken. Een normaal trainingsshirt van polyester hang je juist liever op dan dat je het gevouwen in een stapel propt.
Pilling op compression-materialen voorkom je deels door de waszak te gebruiken, maar ook door de kleding niet samen met ruwe materialen op te vouwen of op te slaan.
Wanneer is sportkleding echt op
Soms is wassen geen optie meer en is eerlijkheid de enige goede keuze. Drie concrete signalen dat je sportkleding klaar is:
- Verlies van compressie. Als een compressiebroek of -shirt niet meer aanvoelt als een second skin maar als gewone stof, zijn de elastane vezels te ver afgebroken. Wassen helpt niet meer.
- Permanente geurinslag. Als de kleding na een correcte wasbeurt met sportwasmiddel en azijnwaterbehandeling nog steeds ruikt, zitten de bacteriën te diep in de vezelstructuur. Dat komt niet meer weg.
- Beschadigde flatlock-naden. Die platte naden aan de binnenkant van sportkleding zijn er om schuren te voorkomen. Als die loslaten of rafelen, veroorzaken ze tijdens het sporten irritatie en wonden. Dat is een veiligheidsrisico, geen esthetisch probleem.
Is één van die drie punten van toepassing? Vervangen dan, ook als het jammer voelt.
De meeste slijtage aan sportkleding ontstaat niet op het veld of in de sportschool, maar thuis in de wasruimte. Te warm wassen, meteen de droger in, geen waszak, samen met zware katoenen spullen. Als je die gewoontes aanpast, koud wast, een waszak gebruikt en bij hardnekkige geuren azijnwater inzet, gaat je kleding gewoon langer mee. Geen ingewikkelde routine, alleen minder automatische fouten.