Je eerste lekkende kraan repareren: dit materiaal heb je nodig en zo pak je het aan

Je staat je tanden te poetsen en hoort het: dat constante, irritante gedruppel vanuit de kraan. Harder aandraaien helpt niks. Welkom bij je eerste lekkende kraan. Het goede nieuws is dat je dit in de meeste gevallen gewoon zelf kunt oplossen, ook als je nog nooit een steeksleutel hebt vastgehouden. Wij van Jongeman.nl leggen je uit wat je nodig hebt, hoe je het aanpakt, en wanneer je beter gewoon de loodgieter belt.

Eerst dit: zet het hoofdwater af

Voordat je ook maar één moer losdraait, zet je het water af. Klinkt logisch, maar dit gaat vaker mis dan je denkt. Zoek de hoofdkraan op, die zit meestal in de meterkast, onder de gootsteen of in een kelderkast. Draai hem dicht en open daarna de lekkende kraan even om te controleren of er geen water meer uitkomt.

Werkt de hoofdkraan niet of draait hij alleen maar door? Dan heb je een extra probleem. Bel in dat geval je verhuurder of de gemeente, want dat is iets wat je niet zelf moet oppakken. Maar in de meeste gewone woningen werkt dit gewoon prima en kun je door naar de volgende stap.

Herken je lek: twee verschillende problemen

Niet elke lekkende kraan is hetzelfde, en de aanpak verschilt behoorlijk. Er zijn twee hoofdtypen:

• Een mengkraan die drupt (de klassieke badkamer- of keukenkraan met één hendel): hier zit van binnen een cartridge, een plastic cilinder met rubberringen. Als die versleten is, begint de kraan te lekken. Dit is de meest voorkomende oorzaak.
• Een stopkraan die lekt (de ouderwetse kraan met twee losse knoppen of een draaikraan): daarin zitten rubberen afdichtingen, ook wel kraanpakkingen of ringen genoemd. Die worden na jarenlang gebruik hard en poreus.

Weet je niet welk type jij hebt? Kijk gewoon goed naar de kraan. Eén hendel die je op en neer of zijwaarts beweegt, is een mengkraan. Twee aparte draaiers zijn stopkranen. De rest van deze handleiding werkt voor beide, maar ik geef aan waar het verschil zit.

Wat je echt nodig hebt

Ga niet meteen de bouwmarkt leegkopen. Dit is het gereedschap dat je daadwerkelijk nodig hebt:

• Instelbare moersleutel (één, een goede)
• Schroevendraaier, kruiskop en platkop
• Teflon tape (ook wel PTFE-tape of installatietape)
• Vervangende cartridge of rubberen afdichting (koop je na stap 1 en 2)
• Doek of handdoek voor restwater

Dat is het. Je hebt geen speciale loodgietersspullen nodig voor een simpele kraanreparatie. Een zaklamp op je telefoon is handig als je onder een gootsteen werkt.

Stap 1: Demonteer de kraangreep

De greep zit vast met een schroef, maar die is bijna altijd verstopt. Zoek een klein kapje bovenop de greep of hendel, vaak in de kleur van de kraan of met een rood/blauw vlakje. Pry dat kapje eraf met een platte schroevendraaier, maar doe het voorzichtig. Leg een doekje onder de schroevendraaier zodat je het oppervlak niet bekrast. Onder het kapje zit de schroef. Draai hem eruit en trek de greep recht omhoog.

Zit hij vast? Niet trekken met alle kracht. Beweeg hem een beetje heen en weer terwijl je zacht trekt, dan komt hij los zonder dat je iets beschadigt.

Stap 2: Cartridge of afdichting verwijderen

Dit is het moment om een foto te maken met je telefoon. Maak een foto van hoe alles eruit ziet voordat je begint te sleutelen. Je zult blij zijn met die foto als je het later weer in elkaar zet.

Bij een mengkraan zie je nu de cartridge zitten, vastgehouden door een moer of een clip. Verwijder die clip of draai de moer los met je moersleutel. Trek de cartridge recht omhoog eruit. Bij een stopkraan draai je de pakkingmoer los en haal je het kraanpakking-systeem eruit. Onderaan zit dan een kleine rubberen ring, dat is de boosdoener.

Stap 3: Het juiste vervangingsonderdeel scoren

Neem de oude cartridge of de rubberen afdichting mee naar de bouwmarkt. Echt meenemen, niet een foto. De medewerker kan hem dan direct matchen, en dat scheelt je een hoop gedoe. Kijk ook of er een merknaam op de cartridge staat, want fabrikanten als Grohe, Hansgrohe of Hansa gebruiken eigen onderdelen.

Niet in de buurt van een bouwmarkt of wil je het direct zeker weten? Zoek online op het merk en model van je kraan plus het woord ‘cartridge’. De meeste merken hebben artikelnummers op hun website staan. Dan bestel je precies het goede onderdeel en hoef je niet twee keer naar de winkel.

Stap 4: Terugplaatsen en afdichten met teflon tape

Schuif de nieuwe cartridge of rubberen afdichting terug op de plek van de oude, in dezelfde richting als op je foto. Zet hem vast met de clip of moer. Wikkel teflon tape om de schroefdraad van verbindingspunten als je die hebt losgemaakt. Doe dat met de klok mee, drie tot vijf lagen is genoeg. Draai daarna de moer vast met je moersleutel: stevig, maar niet zo hard dat je het gevoel hebt dat er iets gaat barsten. Te strak is ook een probleem, want dan kan het plastic of koper beschadigen.

Stap 5: Water terugzetten en rustig testen

Draai de hoofdkraan langzaam open. Niet in één keer voluit, maar rustig aan. Druk kan anders waterhamer veroorzaken, een harde klap in de leidingen. Laat de kraan een minuut open staan en kijk goed of er ergens water uitkomt. Droog de buitenkant af zodat je ook kleine druppels ziet.

Wacht daarna 10 minuten voordat je het als succes beschouwt. Sommige kleine lekkages zijn pas zichtbaar als de druk een tijdje op de verbindingen heeft gestaan. Pas als het na die 10 minuten droog blijft, zit je goed.

Wanneer je de loodgieter belt

Er zijn drie situaties waarbij doorgaan echt meer kost dan het oplevert:

• Het lek zit niet in de kraan zelf, maar in de muurverbinding of een leiding achter de muur. Hier kom je zonder de juiste apparatuur en kennis niet goed bij, en fouten kunnen waterschade veroorzaken.
• De hoofdkraan werkt niet meer. Als je het water niet kunt afsluiten, kun je de kraan niet veilig repareren. Een loodgieter kan ook de hoofdkraan vervangen.
• De kraan is zo oud of beschadigd dat het onderdeel niet meer te vinden is. Soms is een complete kraanvervanging goedkoper dan zoeken naar onderdelen van een 30 jaar oud model.

Wat kost dit alles?

Voor de meeste standaard keukens en badkamers in huurappartementen of koopwoningen is zelf repareren gewoon de verstandige keuze, zowel qua geld als qua ervaring. Je leert er iets van en bouwt praktische vaardigheden op die je daarna niet meer nodig hebt om er bang voor te zijn.

In de meeste gevallen zit de oplossing in een nieuw rubber afdichtinkje of een vervangen cartridge, en is het geheel geregeld voor je een professional had kunnen bereiken. Maak een foto van het kapotte onderdeel, neem het mee naar de bouwmarkt, en wacht na het terugdraaien van de waterafsluiter even goed voor je de kraan test. Meer heb je er eigenlijk niet voor nodig.